Archief van eerdere nieuwsberichten

Hieronder vindt u alle nieuwsberichten sinds de oprichting van de NLBVO in 2022.

Thema Nationaal Onderhandelsymposium 2026: Onderhandelen met onverwachte bondgenoten 

Ieder jaar brengt de Nederlandse Beroepsorganisatie voor Onderhandelaars (NLBVO) de top van het vak samen tijdens het Nationale Onderhandelsymposium. Verwacht een inspirerende Johan de Witt-lezing, scherpe inzichten van toonaangevende professionals en de uitreiking van de Nationale Onderhandelprijs. Dit jaar reiken we óók een Oeuvreprijs uit, gevolgd door een exclusieve netwerkborrel.


U bent van harte uitgenodigd om op 3 september van 16:00 tot 19:00 uur deel te nemen in Amare, Den Haag.


Dit jaar staat het thema ‘Onderhandelen met onverwachte bondgenoten’ centraal. Wat doe je als je moet samenwerken met partijen die je normaal zou vermijden? In een snel veranderende wereld bindt Nederland zich steeds vaker aan bondgenoten die we kortgeleden nog niet hadden zien aankomen. Ook binnen onze eigen grenzen leidt polarisatie ertoe dat partijen die doorgaans ver van elkaar afstaan, elkaar toch moeten opzoeken in onderhandelingen. Een concurrent wordt ineens partner en door nieuwe spelers ontstaan er ook nieuwe spelregels.


Het symposium stond voorheen bekend als het NLBVO Zomerevent. Als lid van de NLBVO is toegang gratis. Niet-leden: € 29,95 en studenten € 12,50. Aanmelden en voordelig toegang + lid worden kan via onderstaande button.


NLBVO en Dura Vermeer organiseren members-only evenement over onderhandelen in infrastructuurprojecten

Als professionals onderhandelen we vaker dan we denken. Toch staan we er zelden bij stil dat onderhandelen een vak op zich is. Voor experts is het een vaardigheid die ze tot kunst hebben verheven en daarmee zijn ze key assets geworden voor hun bedrijf. Die expertise is geen mysterie: ervan leren stelt professionals in staat om door te groeien binnen hun vakgebied.

 

Om die reden organiseerde de Nederlandse Beroepsorganisatie voor Onderhandelaars (NLBVO) recent een exclusief evenement voor haar leden, in samenwerking met Dura Vermeer. Centraal stond de dagelijkse praktijk van 𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿𝗵𝗮𝗻𝗱𝗲𝗹𝗲𝗻 𝗯𝗶𝗻𝗻𝗲𝗻 𝗰𝗼𝗺𝗽𝗹𝗲𝘅𝗲 𝗶𝗻𝗳𝗿𝗮𝘀𝘁𝗿𝘂𝗰𝘁𝘂𝘂𝗿𝗽𝗿𝗼𝗷𝗲𝗰𝘁𝗲𝗻.

 

Tijdens de sessie bespraken we onder meer een uitdagende casus: het 𝗼𝗽𝗲𝗻𝗯𝗿𝗲𝗸𝗲𝗻 𝘃𝗮𝗻 𝗰𝗼𝗻𝘁𝗿𝗮𝗰𝘁𝗲𝗻 na veranderde omstandigheden. Onderhandelen is vanuit die positie complex, zeker als vragende partij. Zelfs ervaren onderhandelaars moeten daar even goed voor zitten. Wanneer je die expertise samenbrengt, ontstaat een inhoudelijke en verfijnde discussie over onderhandeltactieken en -strategieën. Hoe pakte Dura Vermeer dit aan? En hoe zouden anderen het benaderen? Eén ding werd duidelijk: onderhandelen is contextafhankelijk: de aanpak die de ene keer werkt, drijft partijen bij de andere keer juist uit elkaar.

 

Bij de 𝗡𝗟𝗕𝗩𝗢 zijn we ervan overtuigd dat Nederland beter kan én moet onderhandelen. Daarom blijven we investeren in kennisdeling en professionele ontwikkeling. We sloten de avond af met een geslaagde 𝗻𝗲𝘁𝘄𝗲𝗿𝗸𝗯𝗼𝗿𝗿𝗲𝗹, waar inzichten verder werden verdiept en nieuwe connecties ontstonden.

 

Wilt u ook blijven leren in uw vakgebied? Of u nu actief bent in de infrastructuur, retail, industrie of IT, juist in contact met vakgenoten scherpt u uw vaardigheden aan. 𝗪𝗼𝗿𝗱 𝗼𝗼𝗸 𝗹𝗶𝗱 𝘃𝗮𝗻 𝗱𝗲 𝗡𝗟𝗕𝗩𝗢. Als lid krijgt u 𝗴𝗿𝗮𝘁𝗶𝘀 𝘁𝗼𝗲𝗴𝗮𝗻𝗴 tot onze evenementen, kunt u zich laten 𝗿𝗲𝗴𝗶𝘀𝘁𝗿𝗲𝗿𝗲𝗻 𝗮𝗹𝘀 𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿𝗵𝗮𝗻𝗱𝗲𝗹𝗮𝗮𝗿 en krijgt u toegang tot een 𝗯𝗲𝘀𝗹𝗼𝘁𝗲𝗻 𝗟𝗶𝗻𝗸𝗲𝗱𝗜𝗻-𝗴𝗿𝗼𝗲𝗽 van geregistreerde onderhandelaars om ook online te blijven leren van elkaar en kunt netwerken met elkaar.

Kandidaat-minister Stientje van Veldhoven stopt als jurylid Nederlandse Beroepsorganisatie voor Onderhandelaars

Stientje van Veldhoven heeft per 9 februari 2026 haar functie als jurylid van de Nederlandse Beroepsorganisatie voor Onderhandelaars (NLBVO) neergelegd. Op die datum werd bekend dat zij kandidaat is voor de post van minister van Ministerie van Klimaat en Groene Groei in het kabinet-Jetten I.


Van Veldhoven was sinds de oprichting van de NLBVO lid van de jury. Deze bestaat uit vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, de diplomatie, journalistiek, bancaire sector, het Korps Mariniers en de publieke sector, en staat onder voorzitterschap van Marry de Gaay Fortman.


De NLBVO dankt Van Veldhoven voor haar inzet en expertise bij het toekennen van de 𝗷𝗮𝗮𝗿𝗹𝗶𝗷𝗸𝘀𝗲 𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿𝗵𝗮𝗻𝗱𝗲𝗹𝗽𝗿𝗶𝗷𝘇𝗲𝗻. Deze prijzen stimuleren gezamenlijke waardecreatie en erkennen onderhandelaars die bijdragen aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. Eerdere prijswinnaars zijn onder meer Kim Putters en Gerdi Verbeet (Oeuvreprijs) en Fleur Ravensbergen en Feike Sijbesma (Nationale Onderhandelprijs).


NLBVO lanceert vernieuwde, overzichtelijke website

De Nederlandse Beroepsorganisatie voor Onderhandelaars (NLBVO) heeft een volledig vernieuwde website gelanceerd. De nieuwe site biedt een overzichtelijker platform voor (toekomstige) onderhandelaars, waarin informatie beter toegankelijk en intuïtief vindbaar is dan voorheen.

Met het nieuwe ontwerp is de navigatie gestructureerd rond de belangrijkste kernfuncties van de beroepsorganisatie: informatie over de NLBVO zelf, lidmaatschap en deelname, actuele nieuwsberichten, en evenementen en activiteiten. Dit maakt het voor bezoekers eenvoudiger om snel de informatie te vinden die voor hen relevant is.

Een van de belangrijkste verbeteringen is de heldere scheiding tussen nieuws, evenementen en achtergrondinformatie, zodat bezoekers niet langer door een lange lijst berichten hoeven te scrollen om te vinden wat ze zoeken. Tegelijkertijd zijn onderwerpen zoals aanmelden, Geregistreerd Onderhandelaar worden, en de missie van de NLBVO prominenter en logischer geplaatst binnen de site-structuur. 

Mocht u zich eerder via een aanmeldingsformulier op de website hebben aangemeld als lid, dan kan het zijn dat deze aanmelding niet correct is ontvangen. Onze excuses hiervoor. Bij vragen over uw aanmelding kunt u contact opnemen via [email protected].


De vernieuwde website ondersteunt daarmee de missie van de NLBVO om Nederland effectiever te laten onderhandelen door kennisdeling, professionalisering en verbinding tussen onderhandelaars te bevorderen. 

Bezoekers worden uitgenodigd om de vernieuwde site te bekijken en op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen in het vakgebied.

Uitgelicht: NLBVO-jurylid geïnterviewd door NRC over gijzeling afgelopen sinterklaasavond

Eergisteren verscheen in NRC een interview met Heidie Nieboer over het onderhandelproces tijdens een gijzeling. Nieboer werd jarenlang door de politie ingezet als onderhandelaar bij gijzelingen in Nederland. In het interview legt zij uit hoe zo’n onderhandeling verloopt: eerst de-escaleren, zodat het ‘emotionele ballonnetje’ kan leeglopen. Pas dan ontstaat ruimte voor het werkelijke probleem, zoals de schulden van de gijzelnemer tijdens de gijzeling in de Apple Store in Amsterdam drie jaar geleden.


Sinds 2023 maakt Nieboer deel uit van de jury van de NLBVO. Met haar ervaring als politieonderhandelaar brengt zij een waardevol en gespecialiseerd perspectief mee naar het beoordelen van het vak.

De NLBVO-jury reikt jaarlijks de Onderhandelprijzen uit tijdens het NLBVO-Zomerevent, ter erkenning van onderhandelaars die waarde creëren en bijdragen aan maatschappelijke oplossingen. Dit jaar ontving Kim Putters een oeuvreprijs voor zijn bijdrage aan het vak.


Wilt u op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen het onderhandelvak? Word lid van de NLBVO, woon onze netwerkevenementen bij of volg een van onze masterclasses. Professionals met een gedegen opleiding kunnen zich na selectie laten registreren als Geregistreerd Onderhandelaar.

De stille factor die deals maakt of breekt: een must-read én ideale voorbereiding op onze masterclass

De Schranner Group, een toonaangevend instituut voor complexe en grensverleggende onderhandelingstrajecten, publiceerde onlangs een bijzonder inzichtelijk artikel: “Beyond Words: How Body Language Influences Negotiations and Diplomacy”.   

Volgens het artikel speelt non-verbaal gedrag een bepalende rol in onderhandelingen met grote belangen op het spel. Gebaren, houding, oogcontact of zelfs een handdruk sturen boodschappen over vertrouwen, macht of intentie vaak zonder dat er één woord wordt uitgesproken.

Bij de NLBVO zetten we ons dagelijks in om professionals beter én slimmer te laten onderhandelen. Want onderhandelen doen we allemaal, zelfs als het niet in onze functietitel staat. 

Daarom organiseren we binnenkort een masterclass die precies aansluit op dit thema: hoe je non-verbaal kunt communiceren én observeren, gegeven door auteur en expert Daniëlle Regnerij. Want aan de onderhandelingstafel bepalen niet alleen woorden, maar vooral lichaamstaal het verloop én de uitkomst.

🗓️ Wanneer: 3 december.
📍 Locatie: Bezuidenhoutseweg 1, Den Haag
💶 Prijs: Gratis voor leden; 10 euro voor niet-leden.
 🥂 We sluiten af met een borrel tot 18:00 uur. 

Voor meer inzichten in non-verbale communicatie raden wij het boek van onze expert Daniëlle Regnerij aan: Zo werkt non-verbale communicatie – Anders kijken, meer zien” 

De stille kracht van invloed: non-verbale communicatie aan de onderhandelingstafel

Iedereen kent hem wel: de Merkel-Raute, de handhouding waarmee Angela Merkel kalmte, controle en betrouwbaarheid uitstraalde: zelfs zo iconisch dat het handgebaar een eigen Wikipedia-pagina heeft. 

Zonder één woord te zeggen begreep de hele wereld haar boodschap: ik ben in balans, ik heb de regie. 

Soms vertellen de beelden meer dan de persverklaring. 

Woorden vormen slechts een deel van invloed. Stiltes, gezichtsuitdrukking en subtiele veranderingen in houding bepalen of u betrouwbaar, open of dominant overkomt.


🗓️ Daarom organiseert de NLBVO op 3 december van 16:00 tot 17:00 uur in Den Haag het Najaars­event:
➡️ Een interactieve sessie over non-verbale communicatie in onderhandelingen, gegeven door Daniëlle Regnerij, auteur van “Zo werkt non-verbale communicatie – Anders kijken, meer zien” 

Tijdens deze sessie leert u: 

  • Hoe lichaamstaal, toon en timing het verloop én de uitkomst van onderhandelingen beïnvloeden; 
  • Hoe u uw eigen non-verbale signalen bewust kunt inzetten; 
  • en hoe u beter leest wat er onuitgesproken blijft. 

🥂 We sluiten af met een borrel tot 18:00 uur 
📍 Locatie: Bezuidenhoutseweg 1, Den Haag 

Het aantal plekken is beperkt en deelname is gratis voor leden, 10 euro voor niet-leden.

Herfst masterclass NLBVO: non-verbale communicatie

In elke onderhandeling wordt eerst geluisterd naar wat u laat zien, pas daarna naar wat u zegt. Woorden vormen slechts een deel van elke onderhandeling. Stiltes, gezichtsuitdrukking en subtiele veranderingen in houding beïnvloeden of je betrouwbaar, open of dominant overkomt.

Bij de NLBVO vinden we dat een goede onderhandelaar ook leest wat er onuitgesproken blijft. Daarom organiseren we op 3 december van 16:00 tot 17:00 uur in Den Haag een masterclass over non-verbale communicatie, gegeven door auteur en expert Daniëlle Regnerij, met aansluitend een gezellige borrel.


Tijdens deze interactieve sessie neemt Regnerij, specialist in non-verbale communicatie en auteur van het boek “Zo werkt non-verbale communicatie; Anders kijken, meer zien” (Boom), u mee hoe lichaamstaal, toon en timing het verloop en de uitkomst van onderhandelingen beïnvloeden en hoe u uw eigen non-verbale signalen bewust kunt inzetten om effectiever te communiceren. 


Het aantal plekken is beperkt en deelname is 𝗴𝗿𝗮𝘁𝗶𝘀 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗹𝗲𝗱𝗲𝗻 en 10 euro voor niet-leden.

Wat de verkiezingsstrijd ons leert over slim onderhandelen

De verkiezingen van 29 oktober naderen en volgens de NOS schuiven de grootste partijen in de peilingen steeds dichter naar elkaar toe. Ook politici onderhandelen tijdens de campagne over oplossingen van grote maatschappelijke problemen.


De campagne als onderhandeling

Maar voordat partijen elkaar aan de onderhandelingstafel kunnen vinden, zetten ze zich tijdens de campagne eerst zo duidelijk mogelijk van elkaar af. Zo vliegen de debatkreten je om de oren: “onbespreekbaar”, “met die partij nooit.” Een goed voorbeeld is de VVD: Wilders en GroenLinks-PvdA worden uitgesloten en ook over de hypotheekrenteaftrek valt niet te praten. Wat hierbij vaak wordt vergeten, is dat de campagne niet alleen een podium is voor stevige retoriek, maar ook de aanloop vormt naar de belangrijkste politieke onderhandelingen van het jaar: de kabinetsformatie.

En die onderhandelingen vragen om een andere strategie.

Wie nu allerlei zaken uitsluit, verkleint straks zijn speelruimte. In onderhandelingen zijn juist je opties je leverage. Wie zich tijdens de campagne ingraaft in posities, wint misschien headlines, maar verliest onderhandelingsmacht. Initiële posities kunnen wellicht moeilijk worden gerealiseerd tijdens de onderhandelingen en als je je achterban niet kunt bieden wat je belooft, verlies je geloofwaardigheid.

Het politieke spel laat zien hoe snel standpunten kunnen verharden, maar ook hoe belangrijk het is om voorbij die posities te kijken naar wat partijen werkelijk drijft. Een goed voorbeeld kwam van Rob Jetten, die bij WNL op Zondag (23-10-2025) kritiek uitte op Yeşilgöz’ uitsluitingspolitiek: “Als je eerst Wilders uitsluit, dan van GroenLinks/PvdA zegt dat het een gevaarlijk verkiezingsprogramma is en dan ook nog op inhoud blokkades gaat opwerpen, dan maak je het wel heel moeilijk om nog te gaan formeren na de 29e.” Daarmee toonde hij dat invloed in onderhandelingen niet komt van keiharde posities innemen, maar van open blijven voor samenwerking. Duidelijk, zonder jezelf klem te zetten.

Van posities naar belangen

Dat mechanisme herkennen wij als beroepsonderhandelaars maar al te goed. Oppervlakkige standpunten kunnen ver uit elkaar liggen, maar wie dieper graaft naar de onderliggende belangen, vindt vaak gemeenschappelijke grond. Het klassieke voorbeeld? Twee zussen die ruzie maken over een sinaasappel. Tot blijkt dat de een het sap wil en de ander de schil. Als ze elkaars behoeften begrijpen, stopt de ruzie en vertrekken beide zussen met dat deel van de sinaasappel dat ze écht nodig hebben. 


Of het nu om kabinetsvorming, cao-gesprekken of een klantrelatie gaat: wie zijn eigen belangen kent en die van de ander begrijpt, onderhandelt effectiever en constructiever.

Weet u wat uw eigen behoeften zijn aan de onderhandelingstafel? Wie blijft leren, komt verder. Word lid van de Nederlandse Beroepsorganisatie voor Onderhandelaars via [email protected] en ontwikkel uw onderhandelingsvaardigheden verder.

NLBVO-voorzitter Tim Masselink te gast bij NPO Radio 1 en BNR Nieuwsradio over onderhandelingen Israël/Hamas

NLBVO-voorzitter Tim Masselink is uitgenodigd om te praten over de onderhandelingen tussen Israël en Hamas. Dat deed hij bij NPO Radio 1 met Arabist Leo Kwarten en op BNR Nieuwsradio met Amerikadeskundige Diederik Brink.

Hoewel het positief is dat er een akkoord is tussen beide partijen, gaat het echte werk volgens Masselink nu pas beginnen: een deal op papier die moet worden vertaald aan allerlei achterbanden die zich erachter moeten gaan scharen. Dat vraagt om enorm politiek leiderschap. Het lastige daaraan is dat de deal een enorme ‘Trump stempel’ heeft: zolang de Amerikaanse president erbij is betrokken, zal het proces naar verwachting goed gaan, maar het spannende moment komt volgens Masselink als Trumps aandacht straks naar andere dingen gaat. Is er dan genoeg opgebouwd om zaken vast te houden met elkaar? Daarnaast zijn er op papier abstracte afspraken gemaakt: een aantal moeilijke details, zoals terugtrekking van het leger en positionering van eventuele peacekeeping troepen, moeten nog worden onderhandeld. De spreekwoordelijke duivel zit in de details en dat gaat volgens Masselink in dit proces zeker gelden.

Onderhandelen is niet alleen iets voor wereldleiders. Ook in ons dagelijks leven onderhandelen we voortdurend op kleine schaal. Wie daarin wil groeien, is van harte welkom als lid van de NLBVO!


Het NPO Radio 1-fragment begint vanaf minuut 09:55 en is hier terug te luisteren; het BNR-fragment is hier terug te luisteren.

Trump met staatsbezoek VK: vleierij als onderhandelingsstrategie?

Donald Trump was afgelopen week met zijn vrouw op staatsbezoek in het Verenigd Koninkrijk. Een unicum: nog geen enkele Amerikaanse president kreeg eerder twee staatsbezoeken aangeboden. Volgens NRC wilde Londen daarmee vooral de relatie met Washington verstevigen en ruimte creëren om te onderhandelen over lagere tarieven op staal en aluminium. 


Van concrete afspraken daarover kwam vooralsnog weinig naar buiten. Wel kondigde Trump tijdens het bezoek een ‘historische’ Tech Prosperity Deal (31 miljard pond) en een investeringspakket van 150 miljard aan. Daarbij prees hij premier Starmer herhaaldelijk als een “geweldige onderhandelaar”. 


Wat opvalt, is dat vleierij in de relatie met Trump vaker lijkt te werken. Tijdens de NAVO-top eerder dit jaar werd dezelfde strategie ingezet om de Amerikaanse steun vast te houden. Ook nu lijkt het VK via die aanpak weer dichter bij het Amerikaanse ‘wij’ te komen. De vraag is wel: levert deze stijl van onderhandelen structureel voordeel op, of komt er later een prijskaartje bij kijken? 

 

De NLBVO Oeuvreprijs uitgereikt aan Kim Putters 

 Tijdens het Zomerevent van de Nederlandse Beroepsorganisatie voor Onderhandelaars (NLBVO) overhandigde juryvoorzitter Marry de Gaay Fortman samen met NLBVO-voorzitter Tim Masselink, moderator Oren Schrijver, keynote spreker Maarten van Rossum de Oeuvreprijs voor onderhandelen aan Kim Putters.

Putters ontvangt de Oeuvreprijs als erkenning voor zijn verbindende rol als informateur tijdens de kabinetsformatie van 2024, zijn verbindende leiderschap als voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER) en zijn brede inzet voor de Nederlandse samenleving. Hij heeft een uitzonderlijk vermogen om bruggen te bouwen - met name op plaatsen waar tegenstellingen zich diep nestelen en men er niet altijd in slaagt consensus te vormen. De NLBVO is trots een winnaar als Kim Putters te mogen erkennen, en moedigt iedereen aan zijn verbindende voorbeeld te volgen.

De NLBVO Oeuvreprijs Onderhandelen 2025 gaat naar: Kim Putters 

“Verbindend leiderschap in tijden van verdeeldheid”

De jury roemt zijn uitzonderlijke vermogen om in een tijd van toenemende polarisatie partijen bij elkaar te brengen. Als informateur tijdens de kabinetsformatie van 2024, als voorzitter van de SER en als bestuurder en wetenschapper heeft hij steeds laten zien dat dialoog en samenwerking de basis vormen om vooruit te komen.

“Kim Putters belichaamt als geen ander de essentie van ons vak,” aldus de jury. “Hij brengt rust waar conflict dreigt te overheersen en houdt vast aan democratische principes wanneer de tegenstellingen groot zijn. Daarmee geeft hij het beste voorbeeld van verbindend leiderschap dat onze samenleving juist nu nodig heeft.”

Met de Oeuvreprijs 2025 spreekt de NLBVO haar waardering uit voor een bestuurder die niet door confrontatie, maar door begrip en strategisch onderhandelen het verschil maakt. De prijs is daarmee niet alleen een erkenning voor Kim Putters, maar ook een uitnodiging aan ons allen om zijn voorbeeld te volgen: met moed en respect verschillen overbruggen en samen duurzame oplossingen vinden.

Hij neemt de prijs 9 september vanaf 16.00 in Den Haag, Amare - Den Haag in ontvangst. Laatste kaarten zijn beschikbaar via onderstaande link.

Maarten van Rossum keynote speaker tijdens Zomerevent

𝘚𝘦𝘦𝘬 𝘧𝘪𝘳𝘴𝘵 𝘵𝘰 𝘶𝘯𝘥𝘦𝘳𝘴𝘵𝘢𝘯𝘥, 𝘵𝘩𝘦𝘯 𝘵𝘰 𝘣𝘦 𝘶𝘯𝘥𝘦𝘳𝘴𝘵𝘰𝘰𝘥. - Stephen Covey

Een van de favoriete quotes van onze keynote speaker. Maar geldt dit motto nog steeds in het huidige onderhandelklimaat? Wordt er in de praktijk nog echt eerst geluisterd om te begrijpen - of willen we vooral zelf begrepen worden? En hoe ga je om met personen die alleen met hun eigen succes bezig zijn, en geloven dat jouw winst hun verlies is?

Met trots kunnen we Maarten van Rossum aankondigen als keynote speaker tijdens ons zomerevent.

Maarten is onderhandelexpert en head of Strategy bij &FLUENCE, en was eerder Global Director Public Affairs bij HEINEKEN, diplomaat in Washington, Kunduz en Brussel, én raadadviseur van de minister-president. Daarnaast geeft hij les in onderhandelen de Tuck School of Business van de Dartmouth Universiteit en de US military academy at West Point. Zo schuift hij regelmatig aan bij talkshows en nieuwsprogramma’s om duiding te geven aan onderhandelingen.

Tijdens zijn keynote deelt Van Rossum zijn persoonlijke takeaways en ervaringen over het onderhandelen met mensen die níet in “wij” denken in de vorm van zijn vijf do’s en don’ts.

Dinsdag 9 september
16:00 – 17:30 uur, met aansluitende borrel
Amare, Den Haag.

Fireside Chat met twee toponderhandelaars

Internationaal onderhandelen staat opnieuw midden in de actualiteit. Terwijl wereldmachten elkaar treffen en bondgenootschappen onder druk staan, rijst de vraag: hoe onderhandel je in een tijdperk waarin “wij” niet langer vanzelfsprekend is?
Tijdens het NLBVO Zomerevent (9 september) gaan twee zwaargewichten in gesprek over dit thema:

Ed Kronenburg, voormalig Nederlands topdiplomaat, ambassadeur in Parijs en Beijing, en jarenlang secretaris-generaal van Buitenlandse Zaken.
Fleur Ravensbergen, internationaal erkend vredesonderhandelaar, medeoprichter van het Dialogue Advisory Group en adviseur in complexe conflictgebieden.

In een unieke Fireside Chat delen zij hun inzichten over de veranderende dynamiek van internationale onderhandelingen. Hoe ziet diplomatie eruit wanneer niet alle partijen aan tafel mogen of willen zitten? En wat betekent dit voor leiderschap en vertrouwen in een wereld vol geopolitieke spanningen?
Beiden maken tevens deel uit van de jury die dit jaar de Oeuvreprijs voor onderhandelen toekent.

NLBVO Zomerevent - Onderhandelen zonder ‘wij’
9 september 2025
Amare, Den Haag

Bovenstaande post van De Speld geeft pijnlijk treffend weer hoe het er op het wereldtoneel aan toegaat op dit moment

De Amerikaanse invoerheffingen van president Trump, die zo’n 90 landen treffen, zijn ingegaan en veroorzaken onrust. 50% voor Brazilië, 50% voor India, en een ‘topdeal’ van 15% voor de EU. Ook in Amerika zelf klinken waarschuwingen; economen vrezen stagflatie. Je vraagt je af wie er beter wordt van deze deals. 
 
Het lijkt op het wereldtoneel niet langer te gaan om het groter maken van de -spreekwoordelijke- taart om die samen te verdelen, maar om -als een verwende kleuter- te kijken hoeveel taart je van de andere partij weg kunt gooien, zodat jij het grootste stukje hebt. 

Hoe kom je uit deze dynamiek? Geef je de hardste schreeuwer het grootste stukje taart? Ga je door totdat niemand taart meer heeft? Of begin je een nieuwe taart te bakken die je met nieuwe vriendjes op gaat eten?

Laat je inspireren tijdens het Zomerevent van NLBVO, Onderhandelen zonder ‘wij’. Leer van de allerbeste professionals in het vak. En ontdek wie de Oeuvreprijs voor beste onderhandelaar ontvangt. 

Thema-aankondiging NLBVO Zomerevent 2025: Onderhandelen zonder ‘wij’

 

Hoe onderhandel je effectief als er geen ‘wij’ meer is? Wat gebeurt er als je met een partij aan tafel zit die duidelijk niet denkt vanuit gezamenlijke waarde, of een win-win, maar onderhandelen ziet als een zero-sum game? Als partijen wél aan tafel zitten, maar niet verbonden zijn?

Het afgelopen onderhandeljaar heeft ons veel stof tot denken gegeven. Denk aan de opvallende onderhandelingstactieken van Donald Trump dit jaar: hard op de persoon, gericht op snelle winst of een mooie headline en zelden op zoek naar gedeeld draagvlak. Het is een stijl die effect kan hebben - maar tegen welke prijs? En hoe ga je hiermee om?

Op 9 september tussen 16:00 - 18:00 uur nodigt de Nederlandse Beroepsorganisatie voor Onderhandelaars (NLBVO) u uit in Amare, Den Haag, voor een inspirerend event over onderhandelen in een tijd van versplintering. De ‘wij’ wordt kleiner, belangen botsen vaker en samenwerking is niet langer vanzelfsprekend. Via een inspirerende keynote en het uitreiken van de Oeuvreprijs bespreken we het onderhandelingsklimaat van vandaag. Na afloop is er gelegenheid om tijdens de netwerkborrel bij te praten met collega’s uit het vak.

Let op: het aantal plaatsen is beperkt!
Aanmelden kan door te klikken op onderstaande button of door een mail te sturen naar [email protected]
Toegang is gratis voor NLBVO-leden. Lid worden kan via ons e-mailadres.
Niet-leden betalen €35, studenten €17,50. 

Meld u aan voor de NLBVO Zomerbijeenkomst op 27 juni in Nieuwspoort!


Op 27 juni vindt de jaarlijkse Zomerbijeenkomst plaats in Nieuwspoort. Tijdens deze bijeenkomst reikt de NLBVO de Nationale Onderhandelprijs en de oeuvreprijs uit. Op dit event krijg u tevens een mooie keynote van een ervaren onderhandelaar, en kunt u in gesprek met vakgenoten en professionals in het onderhandelen. Heeft u al een kaartje? Aanmelden voor het evenement kan via onderstaande link. Wanneer u zich aanmeldt, krijgt u automatisch een link om te stemmen op uw favoriete onderhandelaar.

Stem nu op uw favoriete kandidaat voor de NLBVO Nationale Onderhandelprijs 2024!


De NLBVO heeft 3 kandidaten genomineerd voor de Nationale Onderhandelprijs 2024. Deze prijs geeft erkenning aan een onderhandelaar die in het afgelopen jaar is opgevallen vanwege zijn of haar rol in een specifieke onderhandeling, en/of de onderhandelstijl.

De genomineerden:
> Petra Zijp, inclusion partner bij NautaDutilh. Genomineerd omwille van haar doorlopende inzet voor een gelijker en inclusiever speelveld.

> Fleur Ravensbergen, vredesbemiddelaar. Genomineerd omwille van haar unieke onderhandelstijl.

> Marjolein van der Linden, COO bij RTL Group. Genomineerd omwille van haar rol in de CAO-onderhandelingen met de Nederlandse Vereniging van Journalisten

Hoe kunnen onderhandelaars vertrouwen bouwen tijdens de formatie? Tim Masselink, Klaas Dijkhoff en Gert-Jan Segers delen inzichten in NRC 

De onderhandelingen over de kabinetsformatie duren al vijf maanden. Van radiostilte is geen sprake. Partijen lopen boos weg of schrijven op X over elkaar. Is het erger dan bij eerdere formaties? Onderhandelingsexpert en NLBVO-voorzitter Tim Masselink, oud-VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff, en oud-CU-leider Gert-Jan Segers delen hun gedachten in het NRC.

Reportage over politie-onderhandelaars in De Telegraaf: Aad Egberts vertelt over dit specialisme

Op 6 april verscheen in De Telegraaf een reportage over politie-onderhandelaars. Ervaren onderhandelaar en docent in dit vakgebied Aad Egberts vertelt over de aanpak van onderhandelaars, het reptielenbrein, de opleiding, en de bijzondere situaties waar hij en zijn collega’s mee te maken krijgen.

"Leden van het arrestatieteam zijn geweldspecialisten, onderhandelaars zijn communicatiespecialisten. „Wij zoeken de verbinding, knopen een gesprek aan.””

Gijzeling in Ede: voormalig politie-onderhandelaar Heidi Nieboer in gesprek met het Algemeen Dagblad 

Op 30 maart 2024 vond een gijzeling plaats in een café in Ede. NLBVO jurylid Heidi Nieboer spreekt met het AD over hoe dit soort situaties tot een goed einde te brengen.


Tip: de 11 gouden regels van onderhandelen in de Financial Times

John Clarke, een doorgewinterde onderhandelaar in de EU, deelt in de Financial Times zijn 11 gouden regels voor succesvolle onderhandelingen. Wij zien veel van het NLBVO gedachtengoed terug in deze lijst!


Masterclass "Onderhandelen onder extreme druk" op 25 april 2024 

Hoe gaat u om met extreme druk tijdens onderhandelingen? In onze masterclass leert u meer over strategieën om gedrag te beïnvloeden. 


Tip: podcastkanaal NEGOTIATEx over onderhandelen

In de Engelstalige podcast NEGOTIATEx spreken gastheren Aram Donigian en Nolan Martin met uiteenlopende gasten over invloed en onderhandelen. NLBVO jurylid Maarten van Rossum deelt zijn inzichten in aflevering 81.


Save the date: NLBVO Zomerbijeenkomst op 27 juni 2024

Op 27 juni 2024 vindt de jaarlijkse NLBVO Zomerbijeenkomst plaats in Nieuwspoort. Tijdens deze bijeenkomst worden onder andere onderhandelprijzen uitgereikt. 


Politie-onderhandelaar Heidi Nieboer treedt toe tot NLBVO jury

Voormalig politie-onderhandelaar Heidi Nieboer treedt toe tot de NLBVO jury. Zij voerde tal van gijzelingsonderhandelingen en was jarenlang politieleider.


Masterclass "Onderhandelen en het brein" op 2 november 2023 

Wat gebeurt er in het brein tijdens onderhandelingen? In onze masterclass op 2 november leert u meer over de link tussen (neuro-)psychologie en onderhandelen. 


Feike Sijbesma winnaar eerste Nationale Onderhandelprijs

‘Onderhandelen draait niet om winnen of verliezen, maar om het samenbrengen van partijen’


Jury NLBVO

Met trots presenteren wij u de jury van de NLBVO. Deze groep professionals, voorgezeten door Marry de Gaay Fortman, heeft zicht op een breed scala aan onderhandelingen die in Nederland (en daarbuiten) spelen. 

Jeroen Baardemans is moderator op de Zomerbijeenkomst 2023

Jeroen Baardemans zal als moderator de Zomerbijeenkomst in goede banen leiden. Op de Zomerbijeenkomst verzorgt Baardemans eveneens de fireside chat met de winnaar van de Nationale Onderhandelprijs. 

Jeroen Baardemans begon zijn communicatie-carrière bij ING. Na ruim 15 jaar werkzaam te zijn geweest als allround communicatiestrateeg, met zeer brede (internationale) managementervaring in vrijwel alle communicatiedisciplines, startte hij communicatieadviesbureau KOROKI. Daarnaast is Baardemans een veelgevraagd moderator en interviewer.


Momenteel ligt de focus van Baardemans voornamelijk op communicatieadviesbureau KOROKI. KOROKI is gespecialiseerd in reputatie-,  communicatie- en presentatievraagstukken: van de creatie en optimalisatie van merkstrategieën tot de pr en (crisis-)communicatie bij veranderprocessen en events. 

Klaas Dijkhoff is Keynote Speaker op de Zomerbijeenkomst 2023

Tijdens de bijeenkomst zal keynote speaker Klaas Dijkhoff zijn rijke onderhandelervaring met ons delen.

Voor hij in 2010 Tweede Kamerlid werd, was hij onderzoeker en docent aan de Universiteit Tilburg en gemeenteraadslid in Breda. Ook had hij een eigen bedrijf in juridisch advies en IT-ondersteuning voor kleine ondernemers.

In het kabinet-Rutte II was Klaas van 2015 tot 2017 staatssecretaris van Veiligheid en Justitie en korte tijd minister van Defensie. Daarnaast is Klaas van 2017 tot 2021 fractievoorzitter geweest van de VVD. 

Vandaag de dag is Klaas ondernemer en houdt hij zich in zijn bedrijf SUE & The Alchemists bezig met gedragsbeïnvloeding. Hun expertise is organisaties inzicht geven op welke knoppen ze moeten drukken om weer aansluiting bij hun publiek of stakeholders te krijgen of deze niet kwijt te raken. Inzichten die omzetten naar concrete strategieën en interventies.

"Je kan iemand maar één keer een klap op zijn kop geven" (Radio 2)

23/2/2023 - Wie het nieuws afgelopen jaar heeft gevolgd, zag het aantal stakingen in Nederland in rap tempo oplopen. 

Dit ultieme middel lijkt geregeld effectief te zijn, zo ook voor de vuilnismannen in Amsterdam die salarisverhoging kregen dankzij protest.


“Je kan iemand maar één keer een klap op zijn kop geven”, aldus voorzitter van de NLBVO Tim Masselink bij Radio 2.

Stakingen vanuit een onderhandel- perspectief (WNL)

17/1/2023 - Vandaag wordt weer onderhandeld over de CAO van buschauffeurs, machinisten en conducteurs in het streekvervoer. De vabonden dreigen direct dat bij het klappen van de onderhandelingen stakingen zullen volgen.

In de uitzending van Goedemorgen Nederland reageert voorzitter van de NLBVO Tim Masselink op deze aanpak vanuit de onderhandeltheorie.

"Hou de onderhandeling zoveel mogelijk aan tafel en tussen de betrokken partijen".

NLBVO Onderhandeltip

12/11/2022 -  De NLBVO bepleit een integratieve onderhandelstijl waarin een win-win uitkomst centraal staat en gezocht wordt naar de belangen achter de posities. 

De tegenhanger van deze vorm is een distributieve onderhandelstijl waarin de onderhandeling als zero-sum game wordt beschouwd, met een winnaar en een verliezer.

Wanneer tijdens onderhandelingen goed geëxploreerd is en daarmee potentiële waarde gemaximaliseerd, komt ongeacht welke stijl je prefereert altijd een distributieve fase waarop de taart moet worden verdeeld.

Hier worden vaak voorstellen tussen beide partijen uitgewisseld en deze interactie wordt ook wel de ‘negotiation dance’ genoemd.

Deze distributieve fase kan als ongemakkelijk ervaren worden, en ook hier is een goede voorbereiding essentieel. 

The Harvard Program On Negotiation heeft hiervoor vijf essentiële strategieën geformuleerd:

  • Denk na over de BATNA (beste alternatief zonder overeenkomst) van de wederpartij
  • Doe geen concessies zonder dat de andere partij beweegt
  • Laat je niet onder druk zetten door stiltes of late reacties
  • Wanneer je een concessie doet, benoem dit expliciet
  • Koppel concessies expliciet aan de concessie van de andere partij als tegenprestatie


Lees in het artikel van Harvard PON meer over hoe u deze lastige maar cruciale fase het hoofd biedt. 

Terugblik NLBVO-week 2022

7/10/2022 - Na een week waarin ervaren professionals zich hebben bekwaamd in het onderhandelvak doet het ons goed positieve verhalen te horen van de deelnemers.


"The Harborco case kept me awake for two nights (one for enthusiasm and one for frustration)" - Pieter Walraven

"Great cases to refine negotiation tactics and strategies based on finding common ground."- Boudewijn Kanen

"I am looking forward to applying all theories and skills to improve dialogues to reach mutual gains" - Robbert Smet 

De training heeft de deelnemers geholpen binnen hun professionele ontwikkeling tijdens onze officiële kick-off.
 
Naast de jaarlijkse NLBVO-week komen er ook netwerkevents, lezingen van toponderhandelaars en andere evenementen waarbij iedereen die affiniteit heeft met onderhandelen welkom is.  

Voorkom arbeidsconflict met creatief onderhandelen (De Ondernemer)

21/9/2022 - Gisteren is de begroting gepresenteerd en er wordt beterschap beloofd. De burger wordt in ieder geval ontzien met betrekking tot de gasrekening, maar de inflatie gaat er alsnog inhakken.

In veel organisaties gaat dit onderhandelingen over een hoger salaris triggeren, en je kan niet voor alle klappen naar de overheid kijken. Wat kun je zelf als werkgever of werknemer doen?

In dit artikel spreken onderhandelexpert Maarten van Rossum van het Haagse &FLUENCE en Peter de Keyzer van Growth Inc uit Antwerpen over wat de buurlanden van elkaar kunnen leren.

“Wees in onderhandelingen open over je belangen en richt je gesprek ook op andere arbeidsvoorwaarden dan salaris. Die kosten je vaak veel minder als werkgever, en zijn voor de werknemer misschien wel waardevoller dan een paar tientjes extra salaris.”

Korte termijn winst vs. lange termijn relatie (RTL Nieuws)

6/9/2022 - Terwijl een groot deel van Nederland een onzekere winter tegemoet gaat, maken energiebedrijven grote winsten. Dat voelt wrang.

In dit artikel van RTL Nieuws wordt de nuance gemaakt dat deze winsten op hun beurt (onder andere) weer geïnvesteerd worden in verduurzaming, waar iedereen bij gebaat is. 

“Wanneer is er te sprake van teveel winst” is dan een lastig vraagstuk op ethisch vlak. De bedrijven zouden zichzelf echter ook een meer rationele vraag kunnen stellen.

“Waar ligt de waarde op lange termijn”; bij het behoud van klanten. Iedereen die nu grote winsten boekt ten koste van deze klanten in ze straks mogelijk kwijt wanneer de situatie afkoelt. 

Ook bij onderhandelingen is deze zogenaamde ‘shadow of the future’ een essentiële factor om rekening mee te houden. De andere partij wat geven kan je later ten gunste komen, en daarbij is het prettiger samenwerken. 

De grootste waarde zit niet in korte termijn winstbejag,  maar in lange termijn relaties. Energieleveranciers zouden dus niet alleen vanuit ethische overwegingen kunnen meegeven, maar ook vanuit een rationele analyse is het verantwoord. 

Staking anno 2022 geen effectief pressiemiddel meer (Volkskrant)

30/8/2022 - De vijfde en laatste dag van de stakingen van het NS personeel legden gister weer grote delen van het landelijke spoor plat. Onderhandelingen komen echter niet van de grond.

Door de acties van de vakbonden voelen de werknemers van de NS zich gehoord, maar het resultaat is minimaal. Deze dynamiek tussen het tevreden stellen van de achterban en het daadwerkelijk realiseren van een deal is een struggle die elke onderhandelaar kent. 

Een sterk of stoer verhaal richting de achterban alleen lost het probleem niet op; je raakt verder van de andere partij, in plaats van toe te werken naar een overeenkomst. Daarbij is het in dit specifieke geval niet alleen de werkgever die wordt geraakt, maar met name de samenleving. 

Het is de vraag of het druk zetten via stakingen niet een achterhaald model van de vakbonden is. Waar het vroeger een laatste redmiddel was om de dynamiek te creëren die nodig was voor de volgende stap aan de onderhandeltafel, lijken stakingen tegenwoordig vaak een averechts effect te hebben. 

De overlast die door stakingen wordt ervaren, komt als een boemerang terug bij de stakers. De wederpartij hoeft eigenlijk alleen nog maar te wachten tot de sympathie van het volk voor de stakers echt is verdwenen, om ze vervolgens weer aan de onderhandeltafel te verwelkomen. Met een beduidend zwakkere uitgangspositie. 

De situatie is tekenend voor de manier hoe in Nederland met onderhandelingen wordt omgegaan. Ogenschijnlijk onoverbrugbare tegenstellingen worden uitvergroot en leiden vervolgens tot een deadlock met weinig wederzijds begrip als uitkomst. 

Het is tijd dat we realiseren dat onderhandelen een enorme rol speelt bij veel van onze maatschappelijke crises en dat anders denken over onderhandelen een bijdrage kan leveren aan het oplossen van die vraagstukken. 

Onderhandelstrategie Remkes (Volkskrant)

 18/8/2022 - Johan Remkes lijkt een nieuwe strategie te hebben om draagvlak te vinden voor het stikstofbeleid. Waar eerst werd ingezet op directe onderhandelingen tussen de boeren en het kabinet, worden nu bredere dialogen opgezet. 

Eerst met de milieuorganisaties, gister bouwers en werkgevers, later onder meer de provincies. Wat zit er achter deze verbredende aanpak?

Tot nu toe zagen wij vooral bewindslieden en andere politici met stelligheid verkondigen dat er niet gemorreld zal worden aan stikstofbeleid. De stelligheid vanuit deze hoek leidde bij bepaalde groepen tot opstand en recalcitrantie. 

Een onderdeel van deze nieuwe strategie komt misschien voort uit het de afgenomen overtuigingskracht van ‘de overheid’ door vele problemen die afgelopen jaren aan het licht zijn gekomen (waarvan de stikstofcrisis er al decennia een is).

Remkes zoek juist daarom naar andere groepen die de boodschap van het kabinet kunnen verkondigen, in de hoop meer draagvlak en sympathie te creëren. Het maatschappelijk middenveld inzetten door hen een plek aan tafel te geven. 

Lees in de Volkskrant over de stroef verlopen ronde tussen milieuorganisaties en de boeren. 

Onderhandelen in de zon (NRC)

10/9/2022 - De zomer is doorgebroken en dat betekent dat een groot deel van Nederland weer op vakantie gaat. 

Waar velen dit associëren met ontspanning en rust, schijnt Felix Vermeulen (secretaris NLBVO) een ander licht op dit fenomeen. 

Hij waarschuwt voor de vele conflictsituaties die zich binnen het gezin voordoen tijdens de jaarlijkse volksverhuizing naar het zuiden. 

Moet je nog op vakantie deze zomer, maar heb je geen behoefte aan ruzie met partner, kind of familie? Drie type onderhandelaars bieden hiervoor mogelijk de oplossing. 

Lees in NRC hoe je al onderhandelend de vakantie doorkomt. 

NLBVO Onderhandeltip #2

29/7/2022 - Wij zien onderhandelen als een kans voor waardecreatie voor alle partijen waarbij je zoekt naar de belangen achter de posities. 

In de dagelijkse realiteit zijn er echter velen bij wie de visie haaks staat hierop en die onderhandelingen aanvliegen als een wedstrijd verbaal armpje drukken.

Als onderhandelaar ga je ongetwijfeld aan tafel komen met dergelijke figuren. Het Harvard Programme On Negotiation heeft veel geschreven over dit fenomeen, waaruit wij de volgende vijf tips uitlichten:

  1. Don’t react
    Reageer niet emotioneel op lastige situaties of heftig gedrag, maar probeer objectief de situatie te relativeren. 
  2. Disarm them by stepping to their side
    Probeer vanuit die objectiviteit de situatie van de tegenpartij te begrijpen (hoe beter je hen begrijpt, des te makkelijker je hen pareert). 
  3. Change the game
    Je hoeft niet mee te gaan in andermans spel. Probeer het frame van het geschil te veranderen om deadlocks te voorkomen. 
  4. Make it easy to say “yes”
    Geef het idee dat de tegenpartij gelijk krijgt en onderzoek mogelijkheden hoe jij hen kan helpen de uitkomst van de onderhandeling te verkopen aan hun achterban.
  5. Make it hard to say “no”
    Neem de ander mee in je exploratie. Wanneer diegene alle consequenties en de alternatieven kent is die misschien voor rede vatbaar. 

Lees via de website van Harvard Law School meer over hoe om te gaan met lastige mensen en wapen jezelf voor het onvermijdelijke. 

Ratificatie CETA: onder druk draait de wind (NRC)

20/7/2022 - Vorige week ontstond commotie rondom het CETA verdrag, een handelsakkoord tussen de EU en Canada. Na omstreden steun van de PvdA in de Eerste Kamer is Nederland het 16e land dat het verdrag ratificeert. 

Eerst was de partij eensgezind tegen dit verdrag, maar de inval van Rusland in Oekraïne heeft dit verandert. De positie van de EU staat onder druk en een fragmentariserende wereld(markt) heeft de Senaatsfractie van gedachte doen veranderen, tot onvrede van veel partijgenoten. 

Deze draai illustreert hoe een veranderende context vastgelopen processen in beweging kan brengen. Tegelijkertijd zie je ook dat diezelfde veranderende omstandigheden coalities onder druk kunnen zetten. 

In deze analyse zit een les voor onderhandelaars: maak altijd een inschatting van de context waarin je onderhandelingen plaatsvinden, en hoe dit zowel intern als extern van invloed kan zijn. Inhoudelijke en positionele deadlocks zijn vaak niet zo rigide als op eerste gezicht lijkt.

Lees in dit artikel van Caroline de Gruyter haar betoog over de verzwakte onderhandelpositie van de EU en hoe een hernieuwde blik op internationale samenwerking dit moet ondervangen.  

De vier grootste misvattingen over onderhandelen

29/6/2022 -  Van zakelijke overleggen tot de bedtijd van je kinderen: onderhandelen doen we allemaal, elke dag. Er bestaan hierbinnen echter vele misvattingen. In dit interview van het AD schijnt onderhandelexpert Maarten van Rossum zijn licht op de meest prangende.

 

“Mensen hebben meteen de associatie met ‘minder hoeven betalen voor iets’, en vooral winnen: je moet zorgen dat je de ander te slim af bent en krijgt wat jij wil. Maar onderhandelen gaat net zo goed over de relatie met de ander als het resultaat. Aan een goede onderhandeling houd je beiden een goed gevoel over.’’

 

1. Onderhandelen is geen wedstrijd

Onderhandelen is geen zero-sum game. Leer om te gunnen en werk vanuit het principe van reciprociteit. 

 

2. Vrouwen kunnen niet onderhandelen

Vrouwen zouden minder goed kunnen onderhandelen dan mannen. Vrouwen benaderen onderhandelingen echter meer vanuit het algemeen belang, waar mannen strakker op het eigenbelang (salaris) zitten. 

 

3. Geld is het belangrijkste

Nederlanders denken bij onderhandelen vaak aan geld. Maar wie goed exploreert, komt erachter dat er ook waarde ligt in minder evidente factoren. 

 

4. Een ‘nee’ is het einde van de onderhandeling

Ook hier speelt een goede exploratie een sleutelrol. Wanneer je een ‘nee’ ontvangt voor één specifieke wens, kijk dan naar overige aspecten die een soortgelijke oplossing bieden. 

 

Lees via de link het volledige artikel en leer meer over de aannames binnen het onderhandelen.

Macron's onderhandelingsopgave bij het nieuwe parlement (NRC)

22/6/2022 - Regeringscoalitie Ensemble is de absolute meerderheid kwijt in het Franse parlement. Voor Macron een zeer complexe opgave, in het oog van de democratie een kans. Hoe dan ook: onderhandelingen gaan een sleutelrol spelen. 


Nu Macron voor zijn hervormingsplannen steun moeten zoeken, zal hij zich constructiever moeten opstellen tegenover de oppositie. Zowel de niet-bestaande compromiscultuur als het gepolariseerde politieke klimaat in Frankrijk maken dit een grote uitdaging.


Men vreest voor het vastlopen van het politieke systeem, met Macron aan het roer als lame duck. Echter kunnen effectieve onderhandelingen ook zorgen voor versterking van het democratische bestel. 


Als het hem lukt de oppositie mede-eigenaar van zijn hervormingen te maken, creëert hij buy-in buiten zijn eigen coalitie. Dit komt niet alleen de democratie ten goede, maar misschien ook zijn draagvlak binnen andere groepen van het electoraat. 


“Op Macrons schouders rust de zware verantwoordelijkheid de Franse onvrede te kanaliseren. Dat kan alleen door op intelligente wijze samen te werken met het nieuwe parlement” aldus het NRC. Lees hier het hele artikel.

NLBVO Onderhandel-tip #1

16/6/2022 - Velen onderhandelen op basis van intuïtie en zien het als een uitdaging met veel onzekere elementen. Er zijn echter handvatten om systematiek en zekerheden in te bouwen in elk onderhandelproces. 

Harvard Law School heeft één van deze tools ontwikkeld. De zogenaamde BATNA: Best Alternative To a Negotiated Agreement, “or the best outcome you can expect if you fail to reach agreement at the bargaining table with your counterpart”. 

Het gaat er hier om voorafgaand aan je onderhandeling de marge vast te stellen waarbinnen je wil onderhandelen. Daarnaast moet je nooit buiten je BATNA onderhandelen en actief zoeken naar alternatieven om je onderhandelpositie te versterken. 

Het vaststellen van je BATNA en het daadwerkelijk handhaven ervan binnen een onderhandeling is vaak lastiger dan aanvankelijk gedacht wordt. 

Wie zijn onderhandelstrategie naar een hoger niveau wil krijgen moet actief acteren op dit vlak. In het volgende artikel van het Harvard Program On Negotiation vind je tips over hoe je dit zo effectief mogelijk doet. 

Women in Negotiation by &FLUENCE

2/6/2022 - Bij de NLBVO zijn we bedreven in het bespreken van de ins en outs van onderhandelingen en de maatschappelijke impact die deze kunnen hebben. Precies die impact staat centraal in de recente publicatie 'Unlocking the True Value of Women Negotiators' uitgegeven door &FLUENCE.

Vrouwen worden nog steeds op veel terreinen benadeeld ten opzichte van mannen, van ongelijk speelveld op de arbeidsmarkt tot de zorg-werkverdeling thuis.  

Dit artikel zoekt een oplossing voor het verbeteren van de positie van vrouwen op systemisch niveau. Door op een andere wijze naar onderhandelen te kijken kan er een meer gebalanceerd speelveld ontstaan op de werkvloer en daarbuiten, met gelijke kansen voor iedereen, ongeacht gender of sekse.

Benieuwd hoe het anders kijken naar onderhandelingen kan bijdragen aan een eerlijk speelveld en gelijke kansen voor iedereen? Lees dan het volgende artikel. 

Onderhandelingen bij KLM (Nederlands Dagblad) 

29-4-2022 - De wilde staking vorig weekend door het grondpersoneel van KLM op Schiphol laat zien dat het van belang is in dialoog te blijven bij onenigheid.

Onderbetaling en onzekere contracten leidden tot onvrede bij medewerkers, en nu KLM werkzaamheden van grondpersoneel uit wil besteden lijkt bij werknemers een grens te zijn bereikt.

Deze staking zorgt ook dit weekend nog voor problemen en de kosten kunnen voor KLM in de miljoenen lopen. Het FNV voorspelt dat aankomende zomer “een chaos op Schiphol [wordt] bij de beveiliging en afhandeling van passagiers door gebrek aan personeel”.

De dialoog opzetten betekent niet dat er concessies gedaan worden, maar kan wel leiden tot meer wederzijds begrip. Wederzijds begrip kan leiden tot onderhandelingen met waardecreatie voor beide partijen als doel.

De vakbond heeft een brief gestuurd om gesprekken met KLM weer op te zetten. De bal ligt bij hen. 

Waardecreatie moet het doel zijn van elke onderhandeling (William Ury, TED)

20-3-2022 - Onderhandelen is geen wedstrijd verbaal armpje drukken, maar een discipline gestoeld op de wetenschap.

Een van de meest belangrijke frameworks binnen de onderhandeltheorie is het baanbrekende boek “Getting to Yes” van Roger Fisher en William Ury.

Vier principes liggen ten grondslag aan dit werk:

- Scheid de mensen van het probleem
- Focus op belangen, niet op posities
- Zoek naar gedeelde belangen
- Gebruik objectieve criteria

Deze principes staan ook centraal binnen de filosofie van de NLBVO en leren te onderhandelen vanuit een probleemoplossende oriëntatie.  

Zet niet in op korte termijn winsten voor je eigen partij, maar luister naar elkaar en kom tot gemeenschappelijke oplossingen. Waardecreatie voor alle partijen is het doel.

Kijk via onderstaande link naar een lezing van William Ury en maak kennis met deze visie. 


Harvard Law School Training in onderhandelen

13-4-2022 - De NLBVO wordt meer dan een plek waar ervaren en geschoolde onderhandelaars samenkomen. Wij zullen ook een actieve rol vervullen in het verder professionaliseren van onze onderhandelaars.

Om dit doel te verwezenlijken gaan wij onder andere exclusieve trainingen organiseren tijdens de jaarlijkse NLBVO-week in september.

Meer weten over Bordone zijn aanpak? Lees dan het volgende artikel. 

Wie moet er opdraaien voor de hoge inflatie - De werknemer of de baas? (NRC)

7-4-2022 - De inflatie is in maart opgelopen tot 9,7%, maar de loonstijging blijft sterk achter op deze ontwikkeling. Wie betaalt voor deze scheefgroei is een twistpunt.

Veel werknemers willen lonen die automatisch meestijgen met de inflatie, maar werkgevers willen niet opdraaien voor de kosten. Mede door deze impasse verwacht 20% van de MKB dat de inflatie gaat zorgen voor meer conflict op de werkvloer.

Om dit te voorkomen moeten onderhandelingen worden opgezet tussen werkgevers en werknemers en gekeken worden naar zogenaamde ‘low-cost, high-value’ afspraken.

Niet alle waarde is direct uit te drukken in geld. Zo kunnen secundaire arbeidsvoorwaarden van grote waarde voor werknemers zijn, maar werkgevers relatief weinig kosten.

Door in gesprek te gaan en op deze manier ‘de taart te vergroten´, kan eventueel arbeidsconflict vermeden worden. 


&FLUENCE x Women in Negotiation

31-3-2022 - Women are better negotiators than men, just not for themselves - Harvard Program on Negotiations

Hoe zorgen we dat vrouwen betere onderhandelaars worden voor zichzelf? De oplossing hiervoor ligt niet alleen bij vrouwen. We moeten de omgeving transformeren waarin wij - vrouwen én mannen - onderhandelen. Dit geldt voor zowel onze werkomgeving, thuisomgeving als de maatschappij in het algemeen.

Op vrijdag 20 mei organiseert &FLUENCE een Lunch & Learn om hierover in gesprek te gaan samen met Pascalle Grotenhuis, Anouk Heilen, en Maarten van Rossum
 
Ook benieuwd naar welke obstakels en oplossingen er bestaan in het realiseren van een sterkere positie voor vrouwen? Meld je dan aan via onderstaande link.

📅 Vrijdag 20 mei
⏰12:00 - 13:00 CET 


Het belang van onderhandelen na een verkiezingsuitslag (NRC)

17-3-2022 - De uitslagen van de Gemeenteraadsverkiezingen laten zien dat de versplintering van het politieke landschap ook lokaal doorzet. 

In veel gemeenten zullen vier of vijf partijen nodig zijn om een meerderheid te vormen waardoor de puzzel die gelegd moet worden complexer wordt.

Een effectieve onderhandelstrategie is essentieel om ook in deze context resultaat te behalen.

Nu de campagne voorbij is moeten partijen switchen naar een coöperatieve houding. Luister naar elkaar, probeer elkaar te begrijpen en gun elkaar iets. 

Focus op het realiseren van een win-win situatie en stap af van het verbaal ‘armpje drukken’. 

Oprichting van de NLBVO

10-3-2022 - Onderhandelen is een vak. Gelukkig zijn er steeds meer mensen in Nederland die dat inzien. 

Toch is er nog geen plek waar geschoolde onderhandelaars samenkomen. Om zich te verenigen, ideeën uit te wisselen, te leren van elkaar. Om samen Nederland anders te laten denken over onderhandelen en het vakgebied te professionaliseren.

Daarom start het De Witt Institute for Advanced Negotiations iets nieuws: de Nederlandse Beroepsorganisatie voor Onderhandelaars (NLBVO).